Nieuwsbrief juni 2026

In deze sessie werd ingegaan op hoe de NICE-registratie kan worden ingezet voor richtlijnontwikkeling, monitoring en evaluatie van de kwaliteit van zorg. Aan de hand van het voorbeeld NICE2Improve Beademing en de ZEGG-aanvraag rond ‘switchen gecontroleerd naar geassisteerde beademing’ werd getoond hoe data en feedback uit NICE gebruikt kunnen worden om continu te leren en de zorgpraktijk te verbeteren. Daarbij is ook het nieuwe Richtlijnenproject toegelicht, waarvoor een SKMS-aanvraag is ingediend. Hierin werken de NVIC, Stichting NICE en het Kennisinstituut samen aan een werkwijze om NICE-gegevens structureel te koppelen aan richtlijnontwikkeling, implementatie en monitoring. Voorzichtige conclusie was dat NICE als basis kan dienen voor een Lerend Zorgsysteem maar dat verdere impact vraagt om versnelling en verdieping. 

In deze sessie is in het kader van de Leidraad Passende Zorg gekeken naar de zorgafhankelijkheid van IC‑patiënten twee jaar na IC‑ontslag. Voor Zorgafhankelijkheid is gebruik gemaakt van Wet langdurige zorg (Wlz) gegevens bij CBS. Er is specifiek gekeken naar medische en spoed‑chirurgische IC‑opnamen tussen 2015 en 2023. Hieruit bleek dat 4,3% van de patiënten twee jaar na IC‑ontslag een Wlz indicatie heeft gekregen. Aansluitend is gekeken naar de Wlz‑status voorafgaand aan de IC‑opname. Hierbij werd gevonden dat 3,5% van alle IC‑opnamen een actieve Wlz‑indicatie heeft bij IC-opname. Dit varieerde tussen de IC‘s van 1.1 tot 7.7%, met een mediaan van 4,1%. Met name Wlz‑cliënten met een indicatie voor verpleging en verzorging bij IC-opname, bleken een tweemaal hogere 6‑maandenmortaliteit te hebben dan de rest van de IC‑populatie. 

In deze sessie lichtte Liselotte van Asten van het RIVM toe hoe IC‑SARI‑surveillance het bestaande hiaat in ziekenhuisdata over ernstige acute luchtweginfecties vult. Met dagelijkse, geautomatiseerde FHIR‑aanleveringen van IC‑data aan NICE en wekelijkse geaggregeerde rapportage aan het RIVM ontstaat inzicht in trends, risicogroepen en ziektelast. De IC-data blijken cruciaal voor vroege signalering, capaciteitsplanning en pandemische paraatheid, mits er tijdige registratie en zo specifiek mogelijke (pathogeen‑gerichte) APACHE‑diagnosecodes zijn. Het uiteindelijke doel is volledige dekking van IC’s en real‑time duiding van ‘trends’ in respiratoire infecties. Tijdens de bijeenkomst is een korte enquête van twee vragen uitgezet om te helpen bij het duiden van APACHE IV-diagnosen. Het RIVM verzoekt u vriendelijk deze alsnog in te vullen indien u dat nog niet heeft gedaan. 

In twee paralelsessies werden in totaal zes bijna of recent gepubliceerde onderzoeken op NICE data gepresenteerd: 

(1) Trends in het aantal en type IC-opnamen over de tijd lieten zien dat het aantal IC-opnamen afneemt en de case-mix van de IC-populatie geleidelijk verandert.  

(2) Er werd getoond dat eTriggers, geautomatiseerde signalen op basis van routinematig verzamelde EPD-data, supratherapeutische geneesmiddelconcentraties betrouwbaar kunnen opsporen.  Daarmee vormen zij een efficiënt alternatief voor de handmatige validatie van adverse drug event (ADE’s). eTriggers voor antibiotica- en immunosuppressiva bleken bovendien geassocieerd met slechtere IC-uitkomsten.  

(3) Met behulp van multilevelanalyses en grafische weergaven werd aangetoond dat IC’s gedurende meerdere opeenvolgende jaren systematisch hogere of lagere sterftecijfers kunnen hebben, terwijl zij in funnelplots toch binnen de grenzen van de verwachte sterfte vallen. De kwaliteit van benchmarking en kwaliteitsmonitoring kan daarom worden verbeterd door de gestandaardiseerde mortaliteitsratio (SMR) van meerdere opeenvolgende jaren mee te nemen in de beoordeling.  

(4) Hoewel een lagere sociaaleconomische status (SES) geassocieerd is met een hogere sterfte, leidde de toevoeging van SES aan het APACHE IV model niet tot de verwachte verbetering van de sterftepredictie. Het model met SES op postcodeniveau liet geen verbetering zien en het model met SES op huishoudniveau liet slechts een minimale toename in discriminatie zien. Het laatste model is echter niet toepasbaar binnen de kwaliteitsregistratie.  

(5) Met behulp van machine-learning analyses werd gezocht naar subgroepen van IC-patiënten met hoge (≥80%) sterfte binnen zes maanden na IC-opname. Hieruit bleek dat verminderde urineproductie en lage GCS-scores kenmerkend zijn voor patiëntengroepen met een 6-maandensterftevan van 80% of hoger.  

(6) Ten slotte werd aangetoond dat longembolieën met een hoog-risicoprofiel geassocieerd zijn met een hogere sterfte dan longembolieën met een laag-risicoprofiel, zowel gedurende de ziekenhuisopname als in het jaar na de IC-opname. Deze bevinding kan belangrijke informatie bieden bij de afweging van behandelingsopties voor patiënten met een longembolie. 

De meerwaarde van data voor het verkrijgen van inzicht in de kwaliteit van zorg werd besproken aan de hand van onderwerpen zoals de Clinical Frailty Scale, delirium, behandelbeperkingen en heropnamen. Hierbij werd benadrukt dat een oordeel over de kwaliteit van zorg nooit gebaseerd kan worden op één enkele indicator, maar altijd op een combinatie van verschillende indicatoren. Ook werden verschillen tussen ziekenhuizen inzichtelijk gemaakt en besproken. Daarnaast werd het belang van een goede datakwaliteit benadrukt. 

Demonstraties van de NICE Analysetool en NICE2Share lieten zien hoe zorgprofessionals zelf analyses kunnen uitvoeren en resultaten kunnen delen binnen samenwerkingsverbanden. De data van meerdere ziekenhuizen werden in de analysetool getoond, waardoor de meerwaarde van onderlinge vergelijking en kennisuitwisseling direct zichtbaar werd. Door data actief te gebruiken ontstaan waardevolle inzichten in de eigen praktijk en worden verbeterpunten beter herkenbaar.  

In de parallelsessie over cardiochirurgische patiënten werden de trends van de afgelopen jaren per cardiogroep en per ziekenhuis gepresenteerd. De analyses laten lichte dalingen zien in onder andere de gemiddelde APACHE-scores en de ziekenhuismortaliteit, terwijl de gemiddelde SMR per cardiogroep over de jaren juist een lichte stijging laat zien. Het delen en bespreken van deze resultaten maakt het mogelijk om overeenkomsten en verschillen tussen de IC’s te identificeren en zo van elkaar te leren. 

In deze sessie bespraken we het toepassen van beademing aan de hand van beademingsindicatoren van KIIC en NICE2Improve. Aan de hand van o.a. de subgroepen sepsis, pneumonie en out of hospital cardiac arrest werden aantallen beademde opnamen en beademingsduur vergeleken tussen IC’s en mogelijke verklaringen voor deze variatie besproken. Ook werd het toepassen van het juiste teugvolume en ondersteund beademen getoond. Deze sessie gaf aanleiding tot boeiende discussies over gebruik van data voor leren en verbeteren. 

 Zoals ieder jaar werden tijdens de sessie ‘Ziekenhuizen op een rij’ de resultaten van de afzonderlijke IC’s naast elkaar gelegd. In een vertrouwelijke setting en met volledige transparantie zijn de uitkomsten op IC-niveau besproken, waarbij verschillen en overeenkomsten in IC-populaties en resultaten samen zijn geduid. De sessie benadrukte opnieuw hoe belangrijk inzicht in prestaties en data is als basis voor reflectie, onderlinge uitwisseling en gerichte kwaliteitsverbetering. 

 De felbegeerde prijs voor beste datakwaliteit ging dit jaar naar het Martini Ziekenhuis, met de Antonius Zorggroep en het Meander Medisch Centrum op een mooie tweede en derde plaats – van harte gefeliciteerd! Het borgen van datakwaliteit is essentieel: alleen met betrouwbare en complete data kunnen we uitkomsten eerlijk meten, vergelijken en verbeteren. Opvallend is dat alle drie genomineerden inmiddels dagelijks via FHIR aanleveren. Daarmee zien we bevestigd dat automatische gegevensaanlevering via FHIR uitstekend te combineren is met een hoge datakwaliteit. 

De dag werd afgesloten met een gezamenlijk buffet. We kijken terug op een geslaagde en inspirerende bijeenkomst. Hartelijk dank aan alle deelnemers voor hun enthousiasme, waardevolle input en betrokkenheid. We hopen u volgend jaar opnieuw te mogen verwelkomen.